Ile wynosi powierzchnia Niemiec?

Powierzchnia Niemiec wynosi około 357 596 km², ale ta liczba w oficjalnych statystykach potrafi drgnąć o kilkadziesiąt kilometrów kwadratowych z roku na rok. Nie dlatego, że ktoś przesuwa granice – po prostu niemiecki urząd statystyczny co jakiś czas uaktualnia dane z ewidencji gruntów, a wybrzeże Morza Północnego naprawdę się zmienia. Dla porównania: Polska ma 312 696 km², czyli o około 45 tysięcy km² mniej.

Które miejsce zajmują Niemcy w Europie pod względem powierzchni?

Niemcy są siódmym co do wielkości państwem Europy – wyprzedzają je Rosja, Ukraina, Francja, Hiszpania, Szwecja i Norwegia. W skali świata to dopiero okolice 62-63 miejsca, mniej więcej na równi z Kongiem czy Wietnamem.

Przy tym rankingu warto znać jeden haczyk. Pozycja Norwegii zależy od tego, czy doliczy się do niej Svalbard i Jan Mayen. Z archipelagami Norwegia ma około 385 tys. km² i wyprzedza Niemcy; sam ląd kontynentalny to niecałe 324 tys. km², czyli wyraźnie mniej. Podobnie rzecz się ma z Francją, której powierzchnia raz obejmuje terytoria zamorskie, raz nie. Dlatego w różnych zestawieniach Niemcy pojawiają się raz na szóstym, raz na siódmym miejscu – i obie wersje bywają poprawne.

W Unii Europejskiej Niemcy są czwarte, po Francji, Hiszpanii i Szwecji. Pod względem liczby ludności są za to bezkonkurencyjnie pierwsze, co daje jeden z wyższych wskaźników gęstości zaludnienia w tej części kontynentu: około 233 osoby na kilometr kwadratowy wobec 122 osób w Polsce.

Jak duże są Niemcy w porównaniu z Polską?

Niemcy są większe od Polski o około 14 procent, czyli 1,14 raza. To różnica mniejsza, niż sugeruje potoczne wyobrażenie o „wielkim sąsiedzie” – te 45 tysięcy km² przewagi odpowiada mniej więcej powierzchni województwa mazowieckiego plus łódzkiego.

Rozciągłość kraju też nie jest imponująca. Z północy na południe, od granicy z Danią po Alpy, Niemcy liczą około 876 km; ze wschodu na zachód w najszerszym miejscu około 640 km. Polska jest z grubsza tak samo „szeroka”, a nieco mniej rozciągnięta południkowo.

Niemcy graniczą z dziewięcioma państwami: Danią, Polską, Czechami, Austrią, Szwajcarią, Francją, Luksemburgiem, Belgią i Holandią. To jeden z najwyższych wyników w Europie i bezpośrednia konsekwencja położenia w środku kontynentu. Do tego dochodzi dostęp do dwóch mórz – Bałtyckiego i Północnego – połączonych Kanałem Kilońskim.

Powierzchnia landów – od Bawarii po Bremę

Niemcy dzielą się na 16 krajów związkowych, a różnice powierzchni między nimi są ogromne: największa Bawaria jest około 168 razy większa od najmniejszej Bremy. Trzy landy to w praktyce pojedyncze miasta – Berlin, Hamburg i Brema – i mają status kraju związkowego wyłącznie z powodów historycznych.

Kraj związkowy	Powierzchnia	Mniej więcej tyle, co
Bawaria	ok. 70 550 km²	Irlandia (więcej o około 1/40)
Dolna Saksonia	ok. 47 710 km²	Dania bez Grenlandii
Badenia-Wirtembergia	ok. 35 750 km²	Tajwan
Nadrenia Północna-Westfalia	ok. 34 110 km²	Belgia plus Luksemburg
Brandenburgia	ok. 29 650 km²	Albania
Saara	ok. 2 570 km²	Luksemburg
Berlin	ok. 891 km²	1,7 raza Warszawa
Hamburg	ok. 755 km²	1,5 raza Warszawa
Brema	ok. 419 km²	mniej niż Warszawa

Ten podział nie jest przypadkiem historii średniowiecznej. Współczesna mapa landów powstała po 1945 roku i była w dużej mierze dziełem alianckich władz okupacyjnych, które celowo rozbiły wielkie Prusy na mniejsze jednostki. Ostatnia duża zmiana to 1990 rok: do ośmiu landów zachodnich dołączyło pięć odtworzonych krajów wschodnich oraz zjednoczony Berlin. Przed zjednoczeniem RFN miała około 249 tys. km², a NRD około 108 tys. km².

Z czego składa się powierzchnia Niemiec?

Około połowy terytorium Niemiec zajmują użytki rolne, a blisko jedna trzecia to lasy. Reszta rozkłada się między tereny osadnicze i komunikacyjne (około 14 procent) oraz wody i nieużytki.

• Użytki rolne – około 50 procent powierzchni kraju, najwięcej na nizinach północnych i w Nadrenii.
• Lasy – około 30 procent, czyli mniej więcej 107 tys. km². To trochę więcej niż w Polsce w ujęciu procentowym.
• Tereny zabudowane i infrastruktura – około 14 procent, znacznie więcej niż polskie 5-6 procent.
• Wody śródlądowe – około 2,5 procent; największym jeziorem leżącym w całości w Niemczech jest Müritz (około 117 km²).

Najwyższy punkt kraju to Zugspitze w Alpach Bawarskich – 2962 m n.p.m. Najniższy leży poniżej poziomu morza, w depresjach Fryzji Wschodniej, bo część wybrzeża Morza Północnego to tereny odzyskane od morza i chronione wałami. Największa niemiecka wyspa to Rugia na Bałtyku, licząca około 926 km².

Dlaczego powierzchnia Niemiec nie jest stałą liczbą?

Powierzchnia Niemiec zmienia się z dwóch powodów: przez aktualizacje danych katastralnych i przez realne zmiany linii brzegowej. Federalny Urząd Statystyczny publikuje dane oparte na ewidencji gruntów prowadzonej przez landy, a te co jakiś czas korygują pomiary po cyfryzacji map.

Do tego dochodzi Morze Północne. Osadzanie mułu na Wattenmeer, budowa wałów i osuszanie polderów sprawiają, że ląd w niektórych miejscach przyrasta, a w innych – przy sztormach i erozji – cofa się. To zmiany rzędu pojedynczych kilometrów kwadratowych, ale w statystyce widoczne.

Najciekawszy przypadek to Jezioro Bodeńskie. Przebieg granicy między Niemcami, Austrią i Szwajcarią na tym jeziorze nigdy nie został formalnie ustalony – każde z trzech państw prezentuje inną interpretację prawną, a sprawę od dziesięcioleci zostawia się w zawieszeniu, bo nikomu nie przeszkadza. W praktyce oznacza to, że kilkaset kilometrów kwadratowych tafli jeziora nie jest jednoznacznie przypisane do żadnego kraju, co również wpływa na to, jaką liczbę poda konkretne źródło.